Türkiye'de yapay zeka teknolojilerinin hızlı gelişimi ve bu alandaki inovasyonların korunması için önemli adımlar atılıyor. Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT), girişimlerin ve şirketlerin fikri mülkiyet haklarını daha hızlı güvence altına alabilmesi amacıyla 'Yapay Zeka Hızlı Hat' uygulamasını hayata geçirmeyi planlıyor.
Bir yıl içinde devreye girmesi hedeflenen 'Yapay Zeka Hızlı Hat' uygulaması, yapay zeka alanındaki sınai mülkiyet başvurularının daha hızlı incelenmesini sağlayacak. Bu sayede yeni teknolojiler geliştiren şirketler, haklarını daha kısa sürede koruma altına alabilecek. Uygulama, yatırımcılar için de daha öngörülebilir bir ortam oluşturmayı hedefliyor.
Risk bazlı değerlendirme yaklaşımı
Patent sürecinin hızlandırılmasının yanı sıra, projelerin risk seviyesine göre farklı kriterlerle değerlendirilmesi planlanıyor. Günlük uygulamalarda basit kontroller yapılırken; sağlık, eğitim, istihdam, sosyal yardım, kredi değerlendirme, biyometrik tanıma, kolluk ve adalet gibi hassas alanlara yönelik uygulamalar daha yoğun şekilde kontrol edilecek.
Avrupa Birliği'nin orantılı risk yaklaşımı dikkate alınarak Türkiye'ye özel yapay zeka hukuku ve etik çerçevesi oluşturulacak. Bu çerçevede projeler düşük, orta ve yüksek riskli olarak sınıflandırılacak. Risk rehberinin bir yıl içinde yayımlanması bekleniyor.
- Düşük riskli uygulamalar için sade kontrol listeleri,
- Orta riskli uygulamalar için kısa form 'Algoritmik Etki Değerlendirmesi',
- Yüksek etkili sistemler için genişletilmiş 'Algoritmik Etki Değerlendirmesi', kamuya açık özet 'Model Kartı' ve denetleyici kurumlara sunulacak ayrıntılı teknik dosya standart hale getirilecek.
Kişisel verilerde Avrupa standartları
Yapay zeka modellerinin eğitimi sırasında kişisel verilerin kullanımına ilişkin kurallar da netleştirilecek. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun, Avrupa Birliği'nin Genel Veri Koruma Tüzüğü (KVKK/GDPR) ile uyumunun yapay zekaya özgü veri işleme senaryolarını da kapsayacak şekilde güçlendirilmesi planlanıyor.
Otomatik karar verme sistemlerinde açıklanabilirlik şartları ve kişisel verilerin yurt dışına aktarılmasına ilişkin kurallar da düzenlenecek. Bu düzenlemelerle Türkiye'de yapay zeka alanında daha güvenli, şeffaf ve öngörülebilir bir ekosistem oluşturulması hedefleniyor.
Kaynak: DonanımHaber Genel
