Görünmez buhardan küçük damlalara
Havada her zaman belirli miktarda su buharı bulunabilir. Hava soğuyup doyma noktasına yaklaştığında su buharının bir bölümü çok küçük sıvı damlacıklara dönüşür. Bu damlacıklar yer seviyesine yakın bir tabakada asılı kaldığında görüş mesafesini azaltan sis meydana gelir.
Meteorolojide sıcaklık ile çiy noktası birbirine yaklaştıkça bağıl nem yükselir ve sis olasılığı artar. NWS kılavuzuna göre bu koşul havanın soğumasıyla ya da havaya ek nem katılmasıyla oluşabilir. Sonuç, teknik olarak zemine temas eden bir buluttur.
Her sis aynı yolla oluşmaz
Açık ve sakin gecelerde yer yüzeyi ısı kaybederse hemen üzerindeki nemli hava soğuyabilir; buna radyasyon sisi denir. Nemli hava daha soğuk bir yüzey üzerinden taşındığında adveksiyon sisi oluşabilir. Vadilerde ise soğuk ve yoğun havanın alçak kesimlerde birikmesi süreci güçlendirebilir.
Su yüzeyinden buharlaşan nemin daha soğuk havayla karışması da sis üretebilir. Türler farklı görünse de ortak eşik aynıdır: sıcaklık ile havanın taşıdığı nem, suyun damlacık halinde yoğunlaşmasına izin verecek duruma gelir.
Sis neden bir anda kaybolabilir?
Güneş doğduktan sonra yüzey ve yakınındaki hava ısınırsa bağıl nem düşebilir, damlacıklar buharlaşır ve sis incelir. Rüzgârın daha kuru havayı bölgeye taşıması da aynı sonucu yaratabilir. Buna karşılık çok güçlü karışım, nemli tabakayı daha kalın bir alana yayarak sisin yapısını değiştirebilir.
Sis oluşumu yerel sıcaklık, nem, rüzgâr ve arazi koşullarına bağlıdır. Bu nedenle birkaç kilometrelik mesafede bile görüş koşulları belirgin biçimde değişebilir.
Sık sorulan sorular
Sis ile pus aynı mı? Hayır. Sis esas olarak su damlacıklarından oluşur; pus sözcüğü ise görüşü azaltan çok küçük kuru parçacıkların bulunduğu koşullar için de kullanılabilir.
Sis yalnız kışın mı görülür? Hayır. Uygun soğuma ve nem koşulları yılın farklı dönemlerinde oluşabilir; sis türü ve sıklığı bölgenin iklimine göre değişir.
Kaynaklar
- ABD Ulusal Hava Servisi (NWS) — Fog Forecasting Guide (erişim: 2026-08-23)
- NASA Science — How Do Clouds Form? (erişim: 2026-08-23)
